Nhà hát Opera Hà Nội được kỳ vọng trở thành biểu tượng văn hóa mới của Thủ đô với nổi bật là công nghệ mái vòm tiên tiến.
Lấy cảm hứng từ những gợn sóng mềm mại của Hồ Tây, Nhà hát Opera Hà Nội đang dần thành hình với mái vòm mang lớp vỏ ceramic phản chiếu ánh sáng ngọc trai. Không chỉ là một dấu ấn thị giác đầy tính nhận diện, công trình còn hướng tới mục tiêu bền vững bằng việc sử dụng bê tông thay cho các dạng kết cấu truyền thống góp phần giảm lượng carbon ẩn và nâng cao hiệu suất không gian.
Mái vòm – trung tâm của toàn bộ thiết kế là một kỳ tích kỹ thuật. Dù có chiều dài và chiều rộng hơn 130 mét, nhưng độ dày tại điểm mỏng nhất chỉ 250mm. Với độ mỏng ấn tượng, phần mái vẫn đảm bảo khả năng chịu được gió bão lớn nhờ vào hình học đặc biệt, đã được thử nghiệm kỹ lưỡng trong hầm gió và tinh chỉnh để điều tiết luồng khí, tránh sự chênh lệch áp lực nguy hiểm giữa hai bên mái.
Ông Mark Easton – kỹ sư kết cấu đến từ Arup, đơn vị từng thiết kế Nhà hát Opera Sydney chia sẻ:
“Chúng tôi đã tham khảo các thiết kế mái vòm từ những năm 1960, nhưng kiểu kết cấu này ngày nay không còn phổ biến. Việc hồi sinh nó trong một dự án quy mô lớn, ngay giữa trung tâm Hà Nội, là điều vô cùng đáng trân trọng.”
Không chỉ dừng lại ở đó, mái vòm còn được thiết kế để chống chịu động đất, dù Hà Nội chỉ nằm trong khu vực có nguy cơ động đất ở mức trung bình. Arup đã sử dụng các công nghệ mô phỏng tiên tiến nhất, bao gồm phân tích phi tuyến – một kỹ thuật phức tạp nhằm mô phỏng chi tiết phản ứng của vật liệu khi chịu tải trọng lớn từ động đất hay bão gió. Kết quả giúp đảm bảo mỗi chi tiết trong kết cấu vỏ đều đạt ngưỡng an toàn tuyệt đối.
Sự khắc nghiệt của khí hậu Hà Nội cũng là một thách thức lớn: nhiệt độ bề mặt mái vòm có thể lên tới 65°C vào mùa hè, và giảm xuống gần mức đóng băng trong đêm đông. Để thích ứng, mái vòm được thiết kế có thể co giãn linh hoạt, tự “chuyển động” theo sự giãn nở vật liệu, giữ vững ổn định trong mọi điều kiện thời tiết.
Việc thi công một mái vòm siêu mỏng, lại có hình khối phức tạp như sóng nước, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa kiến trúc sư, kỹ sư kết cấu, chuyên gia âm học và cả đội ngũ thoát nước. Hơn 50 phương án thiết kế đã được thử nghiệm. Đến nay, 3 mô hình mẫu đã được xây dựng để kiểm nghiệm chất lượng bê tông, cốt thép, lớp hoàn thiện bên ngoài, gạch ốp mái và cả lớp trát ở mặt dưới.
Theo ông Mark Easton, trong thập niên 1970, Nhà hát Opera Sydney từng là công trình biểu tượng mở đầu kỷ nguyên thiết kế bằng máy tính. Và giờ đây, với Opera Hà Nội, công nghệ thiết kế số đã tiến xa hơn gấp nhiều lần. Các phần mềm tiên tiến nhất trong xử lý hình học, phân tích phần tử hữu hạn và mô phỏng lịch sử thời gian đã được ứng dụng để biến ý tưởng kiến trúc thành một mái vòm bê tông mỏng không khung xương – dự kiến lớn nhất thế giới khi hoàn thành.
Hơn cả một công trình văn hóa, Nhà hát Opera Hà Nội đang từng bước trở thành cột mốc mới của kiến trúc Việt Nam hiện đại – nơi kỹ thuật đỉnh cao giao thoa với mỹ học đậm chất Á Đông, tạo nên biểu tượng bền vững vươn ra thế giới.
Backstage News
